Twee doorzichtige heupgewrichtmodellen met oranje-rode ontstekingsindicatoren die bilaterale heuparthrose tonen

Kan heupartrose beide heupen tegelijk aantasten?

Ja, heupartrose kan beide heupen tegelijk aantasten. Dit wordt bilaterale heupartrose genoemd en komt regelmatig voor, vooral bij mensen met bepaalde risicofactoren zoals genetische aanleg, overgewicht of een leeftijd boven de 60 jaar. Wanneer beide heupen zijn aangetast, ervaar je vaak symmetrische klachten zoals stijfheid en pijn aan beide kanten van je lichaam. Dit kan je dagelijkse mobiliteit extra beperken, maar met de juiste aanpak en begeleiding kun je wel degelijk iets doen om je klachten te verminderen en je levenskwaliteit te verbeteren.

Wat is bilaterale heupartrose precies?

Bilaterale heupartrose betekent dat beide heupgewrichten door artrose zijn aangetast. Bij deze vorm van heupartrose ervaar je klachten in zowel je linker- als rechterheup, in tegenstelling tot unilaterale heupartrose waarbij slechts één heup problemen geeft. Het kraakbeen in beide heupgewrichten is aangetast, wat leidt tot pijn, stijfheid en bewegingsbeperking aan beide kanten.

Deze vorm van heupartrose komt vaker voor dan je misschien denkt. Veel mensen die artrose in één heup ontwikkelen, krijgen na verloop van tijd ook klachten in de andere heup. Dit komt doordat de factoren die artrose veroorzaken vaak beide heupen beïnvloeden. Denk hierbij aan je genetische aanleg, je lichaamsgewicht en de manier waarop je door het leven beweegt.

Het is belangrijk om te weten dat artrose in de volksmond vaak ‘slijtage’ wordt genoemd, maar dat het eigenlijk een complexer proces is. Artrose wordt beïnvloed door factoren zoals genetica, leefstijl en metabole processen, en is dus meer dan alleen maar slijtage door ouderdom.

Het verschil tussen unilaterale en bilaterale heupartrose zit vooral in de manier waarop je klachten ervaart. Bij artrose in één heup compenseer je vaak onbewust door je andere been meer te belasten. Bij bilaterale heupartrose is deze compensatie moeilijker omdat beide heupen klachten geven, wat het bewegen extra uitdagend maakt.

Hoe herken je dat beide heupen door artrose zijn aangetast?

Je herkent bilaterale heupartrose aan symmetrische klachten in beide heupen. De pijn en stijfheid treden aan beide kanten van je lichaam op, vaak met vergelijkbare intensiteit. Vooral ’s ochtends na een nacht rust merk je dat beide heupen stijf aanvoelen en dat het even duurt voordat je op gang komt. Deze ochtendstijfheid is een typisch kenmerk van heupartrose.

Herkenbare signalen zijn:

  • Pijn in beide liezen of aan de buitenkant van beide heupen
  • Stijfheid aan beide kanten, vooral na rusten of lang zitten
  • Moeite met traplopen, hurken of lange wandelingen waarbij beide heupen pijn doen
  • Beperkte bewegelijkheid in beide heupgewrichten
  • Problemen met het volledig strekken of buigen van beide heupen

Het verschil met artrose in één heup is dat je bij bilaterale heupartrose niet kunt uitwijken naar je ‘goede’ been. Beide heupen geven klachten, waardoor activiteiten zoals aankleden, in en uit de auto stappen of van een stoel opstaan aan beide kanten lastig zijn. Je loopt vaak anders omdat je beide heupen ontziet, wat kan leiden tot een schommelende of stijve manier van bewegen.

De klachten kunnen de hele dag door merkbaar zijn, maar zijn vaak het ergst tijdens en na activiteiten die je heupen belasten. Ook lang stilzitten kan ervoor zorgen dat beide heupen stijf worden en pijnlijk aanvoelen wanneer je weer in beweging komt.

Waarom krijgen sommige mensen heupartrose in beide heupen?

Bilaterale heupartrose ontstaat door een combinatie van factoren die beide heupgewrichten beïnvloeden. Genetische aanleg speelt een belangrijke rol. Als artrose in je familie voorkomt, heb je een grotere kans om het zelf ook te ontwikkelen, en dan vaak in meerdere gewrichten tegelijk.

Belangrijke risicofactoren zijn:

  • Leeftijd: Naarmate je ouder wordt, neemt de kans op artrose in beide heupen toe. Vooral mensen boven de 60 jaar ontwikkelen vaker bilaterale heupartrose.
  • Overgewicht: Extra gewicht belast beide heupgewrichten gelijkmatig, wat het risico op artrose in beide heupen vergroot.
  • Lichaamshouding en bewegingspatronen: De manier waarop je loopt en beweegt beïnvloedt beide heupen. Een afwijkende houding of looppatroon kan beide gewrichten op vergelijkbare wijze belasten.
  • Eerdere blessures: Hoewel een blessure vaak één heup treft, kan de compensatie en veranderde belasting leiden tot problemen in de andere heup.
  • Bepaalde beroepen: Werk waarbij je veel staat, loopt of zware dingen tilt, belast beide heupen gelijkmatig.

Bilaterale heupartrose komt ook vaker voor bij mensen met polyartrose, waarbij meerdere gewrichten in het lichaam door artrose zijn aangetast. Dit wijst erop dat er onderliggende factoren zijn die het hele bewegingsapparaat beïnvloeden, niet alleen één specifiek gewricht.

De symmetrische belasting van beide heupen tijdens dagelijkse activiteiten verklaart waarom artrose vaak beide heupen treft. Je gebruikt je heupen immers gelijkmatig bij lopen, staan en de meeste bewegingen, waardoor vergelijkbare slijtagepatronen ontstaan.

Wat kun je zelf doen bij heupartrose in beide heupen?

Bij bilaterale heupartrose is bewegen een van de beste dingen die je kunt doen. Dit klinkt misschien tegenstrijdig als je pijn hebt, maar beweging helpt je gewrichten soepel te houden, bouwt spierkracht op en vermindert op de lange termijn de pijn. Kies voor activiteiten die je heupen niet te zwaar belasten, zoals wandelen, fietsen of zwemmen.

Praktische tips voor dagelijks leven:

  • Start je dag rustig: Neem ’s ochtends de tijd om je heupen warm te maken met lichte bewegingen voordat je aan intensievere activiteiten begint.
  • Wissel rust en activiteit af: Zorg voor een goede balans tussen bewegen en rusten. Te lang stilzitten maakt je heupen stijf, maar te veel belasting kan de pijn verergeren.
  • Versterk je spieren: Sterke spieren rondom je heupen ondersteunen de gewrichten en verminderen de belasting op het kraakbeen. Doe regelmatig krachtoefeningen.
  • Werk aan je gewicht: Als je overgewicht hebt, kan gewichtsverlies de druk op beide heupen aanzienlijk verminderen.
  • Pas je huis aan: Gebruik hulpmiddelen zoals een verhoogd toilet, stevig meubilair om op te steunen, of een lange schoenlepel om bukken te vermijden.

Voor pijnmanagement kun je warmte of kou gebruiken. Warmte helpt bij stijfheid en kan je heupen soepeler maken, terwijl kou goed werkt bij acute pijn of ontsteking. Probeer wat voor jou het beste werkt.

Let op je bewegingspatronen tijdens dagelijkse activiteiten. Vermijd lang hurken of op je hurken zitten, en probeer activiteiten zoals aankleden zittend te doen in plaats van op één been te balanceren. Kleine aanpassingen in hoe je dingen doet, kunnen een groot verschil maken in je dagelijkse comfort.

Blijf actief binnen je mogelijkheden. Het is normaal dat je na activiteit wat meer pijn voelt, maar deze zou binnen een paar uur moeten afnemen. Als pijn langer aanhoudt, heb je jezelf waarschijnlijk te zwaar belast en kun je de volgende keer een stapje terug doen.

Hoe Vief Leven helpt bij heupartrose in beide heupen

Bij heupartrose in beide heupen bieden we een gespecialiseerde aanpak die volledig is afgestemd op jouw situatie. We begrijpen dat bilaterale heupartrose extra uitdagend is omdat je niet kunt uitwijken naar een ‘goede’ heup. Daarom richten we ons op het verbeteren van de functie van beide heupen tegelijk, met aandacht voor jouw persoonlijke doelen en mogelijkheden.

Onze aanpak bestaat uit:

  • Persoonlijk behandelplan: We starten met een grondig onderzoek van beide heupen en jouw bewegingspatronen. Op basis hiervan stellen we een behandelplan op dat past bij jouw specifieke klachten en levenssituatie.
  • Voorlichting en begrip: We leggen duidelijk uit wat er in jouw heupen gebeurt en waarom bepaalde klachten optreden. Deze kennis helpt je om beter met je artrose om te gaan en geeft je grip op je situatie.
  • Oefentherapie: Met gerichte oefeningen maken we beide heupen flexibeler en versterken we de spieren eromheen. Dit vermindert de pijn en verbetert je mobiliteit. We gebruiken moderne technieken zoals pneumatische weerstandstraining voor veilige en effectieve training.
  • Begeleiding naar zelfstandigheid: We leren je hoe je de oefeningen en inzichten in je dagelijks leven kunt toepassen, zodat je blijvend resultaat behaalt.

Als het voor jou moeilijk is om naar onze praktijk in Tilburg te komen, bieden we ook fysiotherapie aan huis aan. Zo kunnen we je ondersteunen in je eigen omgeving, wat vooral in de beginfase van de behandeling prettig kan zijn.

Over het algemeen zien we binnen twee tot vier maanden een merkbare vermindering van klachten en een toename in activiteit. We verwachten dat je twee keer per week gedurende 30 tot 60 minuten oefent, hetzij bij ons op locatie, hetzij thuis onder begeleiding.

Wil je weten hoe we jou kunnen helpen bij heupartrose in beide heupen? Neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek. We denken graag met je mee over de beste aanpak voor jouw situatie.

Veelgestelde vragen

Moet ik stoppen met sporten als ik heupartrose in beide heupen heb?

Nee, stoppen met sporten is juist niet aan te raden. Wel is het verstandig om je sportactiviteiten aan te passen. Vermijd high-impact sporten zoals hardlopen of intensief springen, en kies voor heupvriendelijke alternatieven zoals zwemmen, aquajogging, fietsen op een normale of elektrische fiets, of Nordic walking. Deze sporten houden je conditie op peil en versterken je spieren zonder je heupen te zwaar te belasten. Overleg eventueel met een fysiotherapeut welke sporten het beste bij jouw situatie passen.

Hoe lang duurt het voordat ik verbetering merk na het starten met oefentherapie?

De meeste mensen merken na 6 tot 8 weken van consequent oefenen de eerste verbeteringen in pijnvermindering en bewegelijkheid. Significante verbetering in dagelijkse activiteiten zie je vaak na 2 tot 4 maanden regelmatige training. Het is belangrijk om geduldig te zijn en consistent te blijven oefenen, ook als je niet meteen resultaat ziet. De opbouw van spierkracht en het verbeteren van bewegingspatronen kost tijd, maar de investering loont op de lange termijn.

Kan ik met bilaterale heupartrose nog normaal blijven lopen of word ik uiteindelijk rolstoelgebonden?

De meeste mensen met bilaterale heupartrose blijven hun leven lang mobiel en kunnen blijven lopen, zeker met de juiste behandeling en aanpassingen. Rolstoelgebondenheid is zeker geen onvermijdelijk eindpunt. Door actief te blijven bewegen, je spieren te versterken en eventueel gebruik te maken van hulpmiddelen zoals een wandelstok, kun je je mobiliteit behouden. In ernstige gevallen kan een heupprothese in één of beide heupen de mobiliteit zelfs aanzienlijk verbeteren.

Welke pijnstillers kan ik het beste gebruiken bij heupartrose in beide heupen?

Paracetamol is vaak de eerste keuze voor milde tot matige pijn bij heupartrose. Bij sterkere pijn kunnen NSAID's (zoals ibuprofen of naproxen) effectief zijn, maar gebruik deze alleen na overleg met je huisarts vanwege mogelijke bijwerkingen bij langdurig gebruik. Belangrijk is dat pijnstillers alleen een ondersteunende rol spelen; ze behandelen niet de oorzaak. Combineer pijnstilling altijd met beweging, oefentherapie en eventueel gewichtsverlies voor de beste resultaten op lange termijn.

Is het verstandig om beide heupen tegelijk te laten opereren als dat nodig is?

Een dubbele heupoperatie (beide heupen in één keer vervangen) wordt zelden aangeraden vanwege het hogere risico op complicaties en de zwaardere belasting voor je lichaam. Meestal wordt gekozen voor gefaseerde operaties met enkele maanden ertussen, waarbij eerst de meest aangetaste of pijnlijke heup wordt vervangen. Dit geeft je lichaam tijd om te herstellen en je kunt de eerste geopereerde heup gebruiken tijdens het herstel van de tweede operatie. Bespreek met je orthopeed wat in jouw situatie de beste aanpak is.

Welke dagelijkse aanpassingen maken het grootste verschil bij bilaterale heupartrose?

De meest impactvolle aanpassingen zijn: een verhoogd toilet of toiletverhoger gebruiken (vermindert het bukken), schoenen aantrekken met een lange schoenlepel, een douchekruk gebruiken, en zorgen voor stevige stoelen met armleuningen om gemakkelijker op te staan. Ook het vermijden van lage zitmeubelen en het organiseren van je huis zodat je niet vaak trappen hoeft te lopen, maakt een groot verschil. Deze kleine aanpassingen verminderen de dagelijkse belasting op je heupen en helpen je energie te besparen voor belangrijkere activiteiten.

Moet ik altijd naar een fysiotherapeut of kan ik ook zelfstandig thuis oefenen?

In het begin is professionele begeleiding sterk aan te raden om de juiste oefeningen te leren en je bewegingspatronen te verbeteren. Een fysiotherapeut kan je leren welke oefeningen effectief zijn voor jouw specifieke situatie en hoe je ze correct uitvoert. Na deze leerfase kun je veel oefeningen zelfstandig thuis blijven doen, met periodieke controles bij de fysiotherapeut om je programma bij te stellen. Zelfstandig oefenen is mogelijk, maar de basis leggen met professionele begeleiding vergroot de kans op succes aanzienlijk.